De Lexicografieles van Tom (2007)



Als voorbereiding van het wikiproject voor een web 2.0-woordenboekje door 5 en 6 so is er een les over lexicografie. Tom van de taalblog Taalkoeien is zo vriendelijk geweest van een les voor ons voor te bereiden. Hij presenteert ze in een tekst van 8 pagina's in pdf-formaat. In bijlage bezorgt hij ons ter illustratie de inleiding uit van Dale Groot Woordenboek der Nederlandse Taal.

DANK U WEL, Tom, dat jij je kennis en kunde met ons wilt delen!

Hieronder vind je de les lexicografie en de bijlage met de inleiding uit van Dale (veertiende editie).





! Omdat nog niet iedereen lid is kunnen worden wegens technische problemen, krijgt ieder beide teksten in de klas ook in papieren presentatie.


Hands-on: web 2.0-woordenboek

Hoofdstuk 5 van Toms lexicografieles zet ons met wijze raad aan het werk! Voor we met de verzameling van de 2.0-lemma's beginnen, willen we web 2.0 nog beter verkennen.

Na Exploring TSM met de 1st SURF TO kijken we bij leermeester Willy Vermaelen naar het web 2.0-filmpje. Verder lezen we op TSM de blogpost over www: met de w van wereld en van wij. Ook de daaropvolgende posts over the Queen of Bogs en De Bijbel 2.0 kunnen even aangedaan. Ten slotte zijn zowel TSM als deze wiki en project07 web 2.0 puur.

Permanente evaluatie door Tom

22/12: De lijst met lemmata is duidelijk mooi gegroeid. Het blijkt ook dat jullie ook in de richting van een encyclopedie zwenken. Da's geen probleem, want de methodologie blijft grotendeels hetzelfde. Op dit moment - ik heb nog maar enkele lemmata gelezen - zou ik drie belangrijke opmerkingen willen maken:
  • Bij een aantal mensen zie ik al een puntje "bronnen", en dat is zoals het hoort. Een belangrijk onderdeel van wetenschap is verificatie/falsificatie (Karl Popper), wat wil zeggen dat je moet kunnen bewijzen wat je zegt. Aan de ene kant kan je dat bewijzen door je bron op te geven (en dan is het de zaak van die bron om het gezegde te bewijzen), of door een logische en goed gefundeerde verklaring te geven voor je uitspraken. Me dunkt dat een literatuurverwijzing hier moet volstaan. Met andere woorden: aan de mensen die nog geen bronnenlijst hebben vermeld in hun lemma, voeg er een toe. Maar voor iedereen geldt ook dat je in de tekst moet aangeven wanneer je van welke bron gebruikt maakt. Baseer je een hele paragraaf op een bepaald artikel, dan zet je na de eerste zin een voetnoot met daarin "deze paragraaf is gebaseerd op ... ". Citeer je een zin uit een artikel, of baseer je een boude uitspraak op de resultaten van een artikel, dan plaats je na die zin een voetnoot de referentie naar het artikel in verkorte vorm. De volledige verwijzing staat immers al in de bronnenlijst. Kort samengevat: (haast) elke zin die je schrijft moet je kunnen beargumenteren, bij voorkeur met een literatuurverwijzing.
  • Ik mis ook nog een algemene motivatie voor de keuze van de lemmata. Ik zie dat er iemand een algemeen artikel heeft gemaakt over Google, en dat ook iemand over Google Maps heeft geschreven. Maar dan zou er ook iemand over Google Reader (en RSS in het algemeen) moeten spreken, om nog maar te zwijgen over alle andere functionaliteiten die Google aanbiedt. De keuze van de lemmata moet absoluut gerechtvaardigd worden, anders is de encyclopedie onbruikbaar. Stel je immers voor dat er binnenkort meerdere web2.0 encyclopedietjes zijn. Hoe kies je dan in welke encyclopedie je gaat opzoeken? Vergelijk met woordenboeken: voor lange uitleg ga je naar Van Dale, voor snelle betekenissen in een dun woordenboekje, voor etymologie naar een etymologisch woordenboek, etc. Wat is het doel van de web2.0 encyclopedie: alle mogelijke functies van google oplijsten en verklaren, of vermelden dat Google heel wat functionaliteiten heeft, en dan een exhaustieve lijst proberen te geven van die producten, zonder ze verder uit te werken?
  • Als derde en laatste punt wil ik de 'intertekstualiteit' mogelijkheden van web2.0 even aanhalen. In de editiewetenschappen doet de 'hyperlink' nu pas z'n intrede, maar op het net is het al common use. In jullie artikelen moeten uiteraard verwijzingen naar bronnen en externe websites zitten, maar ook naar andere wiki-artikelen. Google maps moet zeker verwijzen naar het Google artikel, en youtube naar social networking, en social networking naar twitter etc. Dat soort interne links geeft vorm aan het geheel.

Eerste reactie van Janien op de permanente evaluatie door Tom

23/12 Dankjewel, Tom. Fantastisch, wat jij voor ons doet, zomaar! Mag ik zeggen dat je het doet uit liefde, uit passie voor de taal, je vak, web 2.0? Vanop dit wikiplekje alvast allerbeste wensen voor Kerst en Nieuwjaar 2008! Ik/we komen zo vlug mogelijk terug. En excuus, ik (JB) was het die in je titel "Permanente evaluatie" de toevoeging "door Tom" heb aangebracht. Dat kan iedereen wel nakijken in de 'history' van deze pagina, maar ik wilde graag eer brengen aan wie eer toekomt , m.a.w. de creatieve rechten van de auteur respecteren of directe duidelijkheid geven voor alle bezoekers en leden hier in de wiki en 'van overal ter wereld'.

Een update 2010

Op 14 december 2010 maakte Van Dale zijn Woorden van het Jaar 2010 bekend: TSM vergeet PhD-researcher Tom Ruette nooit en blijft hem voor altijd dankbaar!